|
|
Yazar fizik
|
|
Cumartesi, 24 Şubat 2007 |
SES BİLGİSİ
Lastik bir
şerit iki ucundan sabitlenip titreştirilirse, metal levhanın bir ucu mengene
ile sıkıştırılıp diğer ucu çekilip bırakılırsa, ses çıkarırlar. Gerilmiş saz
telleri, tokmakla vurulan davul zarı, titreşmeleri sonucu yine ses çıkarır. Bu
olaylar sesin ancak ortamların titreşmesi sonucu oluştuğunu gösterir.
Bir
diyapazonun kollarından birine tokmağı ile vurulduğunda ses duyulur. Diyapazon
kolunun ileri hareketi çevresindeki havayı iter, sıkıştırır, geri hareketi ise
havayı seyrekleştirir. Bu hareket diyapazondan çevresine doğru dalgalar
yayılmasına sebep olur. Ses dalgaları kaynaktan her tarafa doğru yayılır.
Titreşerek ses
oluşturan cisimlere ses kaynağı denir. İnsan kulağı belli sınırlar içindeki
titreşimleri duyabilir.
|
Kaynaktan
yayılan ses dalgalarının bir enerjileri vardır. Bu enerji sesin yayıldığı
ortam tarafından iletilir. Sesi ileten bir ortam olmadan ses yayılmaz.
Boşlukta sesin yayılmamasının nedeni iletici ortamın olmayışındandır.
Şekildeki
fanusun içine zil ve lambanın bağlı olduğu bir devre kuruluyor ve fanusun
içindeki hava boşaltılıyor. Anahtar kapatıldığında zilin sesi duyulmazken
fakat lambanın yandığı görülür. Bu deney, sesin boşlukta yayılmadığını, fakat
ışığın boşlukta yayıldığını gösterir. |
|
Frekans: Sesi oluşturan kaynağın bir saniyedeki
titreşim sayısına sesin frekansı denir. Kaynaktan üretilen ses ortam değiştirse
de frekans değişmez.
Yankı: Ses dalgalarının bir yüzeye çarpıp geri
dönmesine yankı denir.
|
|
|
|
