ana
Merak edilenler
Kızıla Kayma-Uzaklık İlişkisi ve Galaksilerin Hareketi
| Kızıla Kayma-Uzaklık İlişkisi ve Galaksilerin Hareketi |
|
|
|
| Yazar fizik | |
| Salı, 07 Ekim 2008 | |
|
Tayflarında kızıla kayma gözlenen yani daha uzun dalgaboylarına kayan galaksiler bizden uzaklaşırlar.
Samanyolu içinde olduklarından uzaklıkları bilinen kümelerdeki Cepheid yıldızlarını bulduktan sonra Hubble,bu değişen yıldızları diğer galaksilerdeki Cepheidlerle karşılaştırmaya başladı.Bu yolla pek çok galaksinin uzaklığını ölçtü bu arada galaksilerin ortalama olarak uzaklıklarıyla artan bir v hızıyla bizden uzaklaşmalarına karşın Andromeda�nın saniyede 50 km�lik bir hızla bize yaklaşmakta olduğunu buldu.Burada sözü edilen v hızı r uzaklığını ho ile gösterilen tek bir orantı sabiti ile çarparak bulunabilir,yani bağıntı v=hor olarak yazılabilir.Bu durumda uzaklıkla hız arasında doğrusal bir bağıntı vardır denir.Bu denklemde ho genellikle hızın uzaklığa oranı olarak verilen Hubble sabitidir.Sabitin günümüzdeki değeri 50 ile 100 km bölü saniye bölü megaparsektir. Hatalı uzaklık değerlerini kullanmasından ötürü 1929 yılında Hubble,ho için çok daha büyük bir değer,500 km bölü saniye bölü megaparsek bulmuştu.Sonradan bu uzaklıklar Hubble,Baade ve diğerlerinin çalışmaları sonucu düzeltildi. Hubble�ın bulduğu sonuç,kozmoloji ilkesinin geçerli olduğu genişleyen bir evrende tam beklenen sonuçtu.Doğrusal dışındaki herhangi bir genişleme yasası bir yönün başka bir yöne tercih edilmesi sonucunu doğurur.Dolayısıylada kozmoloji ilkesi ihlal edilmiş olur.Bununla birlikte hubble yasasının kendisi gözlenebilir evrenin yalnızca küçük bir bölümümde doğrulanabildiğinden evrenin izotropik olduğunu kanıtlayamaz.Uzak galaksilerde gözlenen kırmızıya kaymanın tek yorumu dev bir patlamada olduğu gibi yalnızca Doppler kaymaları değildir.Evrenin genişlemesi uzayım genişlemesi olup,cisimlerin uzay içindeki hareketlerini kapsamaz.Bu kavramı Hubble�ın kendiside tam olarak kabul edememişti. Bunu şöyle açıklayabiliriz;bu genişleme,uzayın kendi içinde genişlemesinin bir sonucudur.Bu,patlayan bir bombadan ,bir merkez noktadan her yöne fırlayan parçalar gibi değildir.Bunu bir balon üzerine yapıştırılmış düğmelerin,balon şişerken birbirlerinden uzaklaşmalarına veya meyveli kek içindeki üzümlerin,pişerken kabaran kek içinde ki hareketlerine benzetebiliriz. Balondaki düğmeler ve kekteki üzümlerin hareketine,bulundukları ortamın hareketi neden olur.Bu,galaksiler içinde geçerlidir;uzay kendi içinde genişler ve galaksiler kendi hareketleriyle değil,uzayın hareketiyle başka taraflara taşınırlar. Bununla beraber,uzay genişlesede ,nesneler(galaksiler,yıldızlar,gezegenler ve diğerleri) kendileri genişlemezler.Kütleçekimi ve diğer kuvvetler,bu gibi cisimlerin yapılarını sabit boyutlarda tutarlar.Diğer taraftan ışık dakgaları,uzayın genişlemesiyle değişirler ve bu genişleme galaksilerde gözlemlediğimiz kızıla kaymaya neden olur.Işık dalgası galaksiden uzaya doğru hareket ederken,uzayın genişlemesiyle bükülür.
Favorilere Ekle
Sik Kullanilanlar
E-posta ile Bildir
Okunma: 939 Yorumlar
(0)
|
| < Önceki | Sonraki > |
|---|