Kondansatöler devrede yük
depolamak için kullanılan araçlardır. İki adet iletken paralel levhanın
bir üreteç yardımıyla yüklenmesinden oluşur.
KONDANSATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMALARI
Paralel bağlı  ,  ,  kondansatörleri
Şekil_1(a)’ da görüldüğü gibi bir bataryadan  gerilimi uygulandığında  ,  ve  yüklerini
alırlar.
Paralel bağlı kondansatörlere
uygulanan E gerilimi bütün kondansatör uçlarında aynıdır. Buna göre,
 yazılabilir.
Paralel kondansatörler
kapasiteleri ile orantılı olarak yüklenirler. Her kondansatörün elektrik yükü;
 ;  ;   (
1 )
Bataryadan kondansatörlerin çektiği toplam yük, kondansatörlerin
yükleri toplamına eşittir.
 (
2 )
( 1 )’ deki ifadeler ( 2 )’ deyerine yazılırsa;
Bataryadan aynı yükü çekecek olan
eşdeğer kondansatörün kapasitesi  olduğuna göre;
 yazılabilir.
 (
3 )
( 3 ) nolu formüle göre, paralel
bağlı kondansatörlerde devrenin eşdeğer kapasitesi, bütün kondansatörlerin
kapasitelerinin toplamına eşittir. Kapasiteleri eşit olan n sayıdaki
kondansatör paralel bağlandığında devrenin eşdeğer kapasitesi:
 olur.
Kondansatörler paralel
bağlandığında, levhaları birleştirilerek yüzey alanı büyük bir kondansatör
yapılmış olur.
Paralel Bağlı Kondansatörlerin
Eşdeğerinin Devre Kanunlarıyla Bulunması:
Şekil_2(a)’ daki paralel bağlı kondansatörlerin
bulunduğu devreye Kirchoff’ un Akımlar Kanunu uygulanarak Şekil_2(b)’ deki
eşdeğer kondansatörün ( ) bulunabilir.
  parantezine alınırsa)
 olarak bulunur.
Örnek 1) Kapasiteleri  ,  ve  olan üç
kondansatör Şekil_1(a)’ daki gibi paralel bağlanmış ve uçlarına  Voltluk
bir DC gerilim uygulanmıştır.
a) Devrenin
eşdeğer kapasitesini;
b) Her
bir kondansatörün elektrik yükünü hesaplayınız.
Çözüm:
a) 
b) Kapasitesi birimleri farat’ a
çevrilerek yükler hesaplanır.
Ayrıca toplam şarj yükü;
 veya diğer yoldan;
KONDANSATÖRLERİN SERİ BAĞLANMALARI
Şekil_3(a)’ da seri bağlı üç kondansatör
görülmektedir. Seri bağlamada, paralel bağlamaya göre farklı bir durum vardır.  kondansatörünün
bataryanın (+) ucuna bağlı levhasındaki elektronlar batarya tarafından
çekildiği için bu levha (+) yük ile yüklenir. kondansatörünün öteki levhası
(+) yüklü levha tarafından etkiyle (-) elektrikle yüklenir. kondansatörünün
bataryanın (-) ucuna bağlı olan levhası bataryadan gelen elektronların
kümelenmesi ile (-) elektrikle yüklenir. ’ ün öteki levhasındaki
elektronlar negatif yüklü levha tarafından itildikleri için kondansatörünün
levhasına gider ve burada kümelenerek bu levhayı negatif elektrikle yüklerler. ’ ye giden
elektronlar ’nin diğer levhasını da (+)
elektrikle yüklemiş olur.
Dolayısıyla seri bağlı kondansatörlerin yükleri
birbirine eşittir.
, , kondansatörlerinin
uçlarındaki potansiyel farkların toplamı, devreye uygulanan bataryanın emk ‘ine
eşittir.
 (
I )
Eşdeğer kapasite Ce olduğuna göre,  ’ den  yazılabilir.
Her bir kondansatörün uçlarındaki potansiyel farkı;
 ,  ,  olur.
Bu ifadeler ( I )’ deki eşitlikte yerine
yazılırsa;
 (
II )
Şu halde, seri bağlı
kondansatörlerden meydana gelen devrenin eşdeğer kapasitesinin tersi,
kondansatör kapasitelerinin tersleri toplamına eşittir.
Seri Bağlı Kondansatörlerin
Eşdeğerinin Devre Kanunlarıyla Bulunması:
Şekil_4(a)’ daki seri bağlı kondansatörlerin
bulunduğu devreye Kirchoff’ un Gerilimler Kanunu uygulanarak Şekil_4(b)’ deki
eşdeğer kondansatörün ( ) bulunabilir.
  
 olur.
Örnek 2) Kapasiteleri  ,  veolan seri
üç kondansatör 120 voltluk doğru akım kaynağına bağlıdır.
a) Devrenin
eşdeğer kapasitesini,
b) Her
kondansatörün şarj yükünü,
c) Kondansatörlerin
uçlarındaki gerilimlerini hesaplayınız.
Çözüm:
a)  
b) 
c)  Volt
 Volt
 Volt
aynı zamanda;  Volt olarak bulunur.
Örnek 3) Paralel bağlı  ,  ’lık kondansatörlere
yine paralel bağlı  ve   lık kondansatörler
seri bağlanmıştır. Devrenin eşdeğer kapasitesi  olduğuna göre kondansatörün
kapasitesini ve devreye 100 Volt doğru akım uygulandığında her bir
kondansatörde toplanan yükü hesaplayınız.
Çözüm:
 
 
1. Paralel grup ile 2. Paralel grubun eşdeğer
kapasiteleri birbirine eşittir, 1µF. Bu paralel grupların
uçlarındaki gerilimlerde birbirine eşittir. 
Kondansatörlerin uçlarındaki gerilimler bilindiğine göre
yükleri bulunabilir.
 olarak bulunur.
Örnek 4)
A ve B uçları arasındaki eşdeğer kapasiteyi
bulunuz.
Çözüm:
 
|
lise2
