ana arrow ana arrow fizik
DİYOTLAR PDF Yazdır E-posta
Yazar fizik   
Perşembe, 08 Ekim 2009



Diyot bir yönde akım geçiren, diğer yönde akım geçirmeyen elektronik devre elemanıdır. Diyot PN birleşmesinden meydana gelir. Diyotu oluşturan P tipi maddeye Anot (+), N tipi maddeye ise Katot (-) denir.

Şekil  : .1    Diyot Karakteristik Eğrisi

Diyotlar doğru yönde akım geçirir, ters yönde akım geçirmez. Diyotun ileri yönde akım geçirmeye başladığı gerilim değerine eşik gerilimi veya açma gerilimi denir. Germanyum diyotlarda eşik gerilimi 0,2 Volt, silisyum diyotlarda ise 0,6 Volttur.

Diyotlar büyük akımlı doğrultma devrelerinden, zayıf akımlı tüm elektronik devrelere kadar geniş kullanım alanlarına sahiptir. Büyük akımlı devrelerde metal, küçük ve orta akımlı devrelerde ise plastik tipleri kullanılır. Aşağıdaki şekilde diyotun karakteristik eğrisi görülmektedir.

Ters yönde uygulanan gerilim, belirli seviye ulaşıncaya kadar, diyottan ters yönde küçük bir sızıntı akım akar. Ters yönde uygulanan gerilim belirli bir değeri aştığında, diyot kısa devre olur ve bozulur.ters yönde uygulanan gerilimin kısa devre olduğu andaki gerilime kırılma gerilimi adı verilir. Kırılma gerilimleri devre dizaynında göz önüne alınması gereken önemli bir etkendir.



1.  Polarmasız  PN  Bileşimi




Şekil :2  Polarmasız  PN  Bileşimi

Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi  P ve  N  tipi maddeler birleştirildiğinde kristal diyot meydana gelir. İlk anda  P  maddesindeki oyuklarla, N maddesindeki elektronların birleşecekleri akla gelebilir. Fakat bunların hepsi tam olarak birleşemez. Çünkü P tipi maddedeki negatif yüklü indiyum atomları N tipi maddedeki elektronları iter. Aynı şekilde N tipi maddedeki pozitif yüklü arsenik atomları da P tipi maddeden gelen oyukları iter. Böylece elektron ve oyuklar birleşme bölgesinin dışına itilirler. Birleşme bölgesinde 0,1-0,5 Voltluk bir gerilim doğar. Buna gerilim seti denir.

P maddesinin sağ kısmı oyuk kaybedip elektron kazandığından bu bölgenin kutbu negatif, N maddesinin sol kısmı elektron kaybedip oyuk kazandığından bu bölgenin kutbu pozitif olur.

Bir kristal diyotta, gerilim seti dış devre gerilimi ile ortadan kaldırılabilir.

.2. 


.1.  Doğru  Polarma

Aşağıdaki şekilde üreticin artı kutbu P tipi, eksi tipi N tipi madde bağlandığında üreticin artı kutbu oyukları, eksi kutbu ise elektronları birleşme yüzeyine doğru iter.

N bölgesinden gelerek  P bölgesindeki oyukları dolduran her bir elektrona karşılık, P’ deki valans bağını koparan bir elektron, üretecin artı kutbu tarafından çekilir.

 




Şekil :.3  Doğru Öngerilimli  PN  Bileşimi

Bu elektron üreteç üzerinden geçer ve N bölgesinin kaybettiği elektronu karşılar. Ve bunun sonucu oyuklar nötr olur. Böylece dış devreden artıdan eksiye doğru akım geçer. Devre akımının geçmesine kolaylık gösteren bu yönteme doğru polarma denir. Diyot akımı, oyukların hareket yönünde kabul edilmiştir (akım P’ den N’ ye doğrudur).


.2.  Ters Polarma




Üretecin artı kutbu N tipi, eksi kutbu P tipi maddeye bağlanırsa, P tipi madde içindeki oyuklar üretecin eksi kutbu, N tipi madde içindeki elektronlar ise üretecin artı kutbu tarafından çekilirler. Bu durum aşağıdaki şekilde görülmektedir.

Şekil : 4  Ters Öngerilimli  PN  Bileşimi.

Bunun sonucu olarak, gerilim setti daha çok genişler. Bu duruma ters polarma denir. Ters polarmalı devreden çok küçük değerde (A) bir akım geçer. Eğer dış devre gerilimi belli bir değerden fazla artırılırsa, ters yöndeki diyot akımı artar. Akımın belli bir gerilimden sonra arttığı bu gerilime zener gerilimi denir. Diyotların doğru polarmadaki dirençlerin küçük, ters polarmadaki dirençleri ise büyüktür.


.3.  DC  Girişli  Seri  Diyot  Devreleri

Bir diyot  DC  devresine seri olarak bağlandığında ya akım geçer veya geçmez. Akım geçtiği duruma diyot iletimde, geçmediği duruma ise diyot yalıtımda denir. Germanyum diyotlar 0,3 voltta silisyum diyotlar 0,7 Voltta iletime geçerler. Bu bahsedilen gerilim diyottan akım geçtiği sürece kendi üzerinde (zener diyotlarda olduğu gibi) düşer.

Aşağıda seri bağlı devrede farklı gerilim ve akım hesaplarının nasıl yapılacağını izah edelim. Eğer devreden geçecek akımın yönü diyot sembolündeki ok işaretinin yönünde ise diyot iletimdedir, aksi taktirde diyot yalıtımdadır.




Şekil : .5  Seri Bağlı Diyot Devresi.

Yukarıda devrede  E>0,7V  ise diyot iletimdedir. Bu durumu aşağıdaki şekil ile açıklayabiliriz. Devrede hasıl olan VD bataryası bağımsız bir kaynak değildir. Bu devre çözümlerinde kolaylık sağlamak amacıyla çizilmiş kaynaktır. Diyot Ge olsaydı VD= 0,3V  olacaktır.

 




Şekil : 6  Seri Bağlı Diyot Devresinin Daha Açık Hali.

 

 


2.  Diyot  Çeşitleri  ve  Yapıları

Diyotlar elektronik devrelerde çok geniş alanlarda kullanılırlar. En büyük kullanım alanı ise doğrultma devreleridir (Bu konu güç kaynakları bölümünde olarak incelenecektir). Kullanım alanlarına göre diyot çeşitlerini aşağıdaki sırasıyla açıklayalım.

1.  Kristal Diyot ve Karakteristiği  (Doğrultmaç Diyotlar)

Kristal diyotlar genellikle doğrultmaç diyotları olarak anılırlar ve doğrultmaç devrelerinde kullanılırlar. Piyasada en çok kullanılan diyotlardan biri doğrultmaç diyotlardır. Ebatları güçlerine göre değişir. Büyük ebatta yapılanlar büyük güçlüdürler. Çok yüksek güçte yapılanların dış muhafazası metaldir. Ve soğutucu plakalara monte edilirler. Aşağıda kristal diyotun sembolü görülmektedir.

Germanyum güç diyotunun maksimum çalışma sıcaklığı 75 0C kadardır. Silisyum güç diyotları yüksek sıcaklıklara dayanabilirler. Bu yüzden üzerinden yüksek akım geçirilebilir. Silisyum diyotların maksimum dayanma sıcaklığı 175 0C civarındadır. Bu yüzden güç diyotları soğutucu plaka üzerine monte edilmelidirler. Diyotlarda iki şeye dikkat edilmelidir. Aksi taktirde diyot bozulur (kısa devre olur)

  1. Ters dayanma geriliminin üzerine çıkılmamalıdır.
  2. maksimum taşıma akımından daha fazla akım çekilmemelidir.

Aşağıda kristal diyotun karakteristik eğrisi görülmektedir.

 

 

 

 



 

 

 

 

 


Şekil  : .7.  Diyot  Karakteristik Eğrisi.

Doğrultucu diyotların yüksek akımlı olanlarına güç diyotları denir. Güç diyotlarının çoğu daha yüksek akım ve sıcaklık değerlerinden dolayı silisyumdan yapılmaktadır. Diyotların akım kapasitesi diyotları paralel bağlayarak, ters tepe dayanma gerilimleri ise diyotları seri bağlayarak artırabilir. Güç diyotları oluşan aşırı akım ve ısı nedenlerinden dolayı soğutucu üzerine monte edilmektedir.


2.  Zener  Diyot  ve  Karakteristiği

Zener diyotlar, diyota uygulanan gerilimin belirli değere ulaşması halinde, ters yönde akım geçirmesi prensibine göre imal edilmişlerdir. Devrede ters polarmalandırılacak şekilde kullanılırlar. Uçlarına uygulanan gerilim (V), değişse de zener gerilimi (Vz) daima sabit kalır. Bunun için  V ³ Vz olmalıdır. Aksi takdirde gerilim Vz’ye ulaşamazsa zener akım geçirmez. Örneğin 9,1 voltluk zenere uygulanacak gerilim 9,1 V veya daha fazla olmalıdır. Daha düşük bir gerilim uygulanırsa zener iletime geçmez. Zener, uygulanan gerilimin (9,1 voltun daha) fazlasını kendisine seri bağlı dirençte harcatır. Çıkış gerilimi olarak 9,1 volt verir.

Zener bölgesinin özelliği, katkılama oranı değiştirilerek ayarlanır. Katkılama oranında artış yapılırsa, katkı maddesinin sayısının artmasından dolayı zener potansiyeli düşer. Zener potansiyeli 2,4 V arasında bulunan ve 1/4  ile 50W arasında değişen güç değerine sahip zener diyotlar üretilmektedir. Zener diyotların yapısında daha yüksek sıcaklık ve akım kapasitesi nedeniyle genellikle silisyum kullanılır.

Çalışma ortamı sıcaklığı arttıkça zener gerilimi küçülür. Zener diyotlar uçlarındaki gerilimi sabit tutma özelliklerinden dolayı genellikle regüle devrelerinde kullanılırlar. Zener diyotlar doğru polarlamalandırılırlarsa normal diyot gibi çalışırlar. Zener diyotun karakteristik eğrisi aşağıda gösterilmektedir.

 

 

     

 

 

Şekil : 8 Zener Diyot  Karakteristik Eğrisi.


3.  Tünel  Diyot  ve  Belirtgeni

Tünel diyot ilk defa 1958 yılında Leo Esaki tarafından üretilmiştir. Bu diyotlar, PN jonksiyonu oluşturan malzemelerden bir yarı diyota kıyasla binlerce kat fazla katkılayarak elde edilir. Tünel diyotlar, nano saniye veya piko saniye derecelerinde yüksek hıza ihtiyaç duyulan bilgisayar gibi cihazlarda kullanılmaktadır.

Tünel diyotu imalatında yarı iletken olarak en çok germanyum ve galyum arsenit kullanılır.  Günümüzde tünel diyota alternatif olacak diyotlar üretilmektedir. Ama bu, tünel diyotun basitliği, doğrusallığı, düşük güç kullanımı ve güvenilirliği açısından tünel diyotun kullanılmasının devamını sağlamıştır.

Tünel diyotlar, özellikle mikro dalga alanında yükselteç ve osilatör olarak yararlanmak amacıyla üretilmektedir. P-N birleşme yüzeyi çok ince olup, küçük gerilim uygulamalarında bile çok hızlı ve yoğun bir elektron geçişi sağlamaktadır. Tünel diyot, 10.000 MHz’e kadar çok yüksek frekans devrelerinde bilhassa yükselteç ve osilatör elemanı olarak kullanılır.

Gerilimi Vb değerinden daha fazla artırmamak gerekir. Aksi halde geçen akım, It tepe değeri akımını aşacağından diyot bozulacaktır. Tünel diyotlar negatif direnç özelliği gösterirler. Bu diyotlar, çalışma eğrisinin bir bölümünde artan gerilimlere karşı, dirençlerini artırarak az akım geçmesine sebep olurlar. Aşağıdaki şekilde tünel diyotun simgesi ve karakteristik eğrisi görülmektedir.

 




Şekil : .9.  Tünel Diyot Simgesi ve Belirtgeni

Diyota uygulanan gerilim Va  seviyesine ulaştığı noktaya kadar, içinden geçen akım artarak Ia  seviyesine gelir. Tünel diyot uçlarına uygulanan gerilim daha da artırılırsa, içinden geçen akım azalmaya başlar. Gerilim Vb  değerine yükseltilirse, akım Ib  seviyesine iner. Tünel diyotlar Va – Vb  arasında kalan bölgede çalıştırılırlar.

Tünel diyotun üstünlükleri:

Ø       Çok yüksek frekansta çalışabilir.

Ø       Güç sarfiyatı çok düşüktür. 1 MW’ı geçmemektedir.

Tünel diyotun dezavantajları:

Ø       Stabil değildir.

Ø       Direncin doğrusal değişmemesi nedeniyle kontrolü zordur.

Tünel diyotun kullanıldığı yerler:

Ø       Yükselteç olarak kullanılır.

Ø       Osilatör olarak kullanılır.

Ø       Anahtar olarak kullanılır.

Tünel diyotun önemli fonksiyonlarından biri de multivibratörlerde, gecikmeli osilatörlerde, flip – flop devreleri vb. elektronik sistemlerde anahtar görevi görmesidir.

 

 


4.Işık  Yayan  (LED)  Diyot (Lıght Emitting Diode)

Led’ler ilk defa 1954 yılında laboratuarlarda yapılan deneylerle bulunmuştur. Led’lerin çalışma gerilimleri led’lerin renklerine göre değişir. Kırmızı  led’in  çalışma gerilimi 1,5 volt, sarı led’in 1,8 volt, yeşil led’in 2,4 volt’tur.

Işıklı diyotlar silisyumdan değil, kimyevi madde Gallium’u içeren yarı iletken karışımlardan elde edilir. Galliumarsenit (GaAs) ve Galliumfosfit(GaP) istenilen renge göre tek veya üst üste tabakalar halinde kullanılabilir.

Gallium karışımlarında yarı iletken olarak, kristal içerisinde N ve P  kutupları oluşturulabilir. Her bir elektron hareketi elektromanyetik dalga meydana getirir. Bunu elektrik devresini her kapattığımızda oluşan radyo dalgalarının yakınındaki radyo alıcısını rahatsız etmesine benzetebiliriz. Aşağıda bir ışıklı diyotun basitleştirilmiş şekli görülmektedir.




Şekil  : 10.  Led Diyotun      a.  Yapısı,       b.  Sembolü

Işık PN geçişi civarında oluşmaktadır. Işıklı diyotlarda ışık elde edilmesi soğuk ışık elde etme olayıdır. Laboratuarda yapılan çalışmalarda ilk önce kırmızı ışıklı diyotlar (GaAsP)  imal edilmiştir. Yine GaAsP  kullanılmış fakat değişik bir As-P  katkısı ile sarı ışık veren diyotlar üretilmiştir. GaAsP’ın GaP üzerinde bir tabaka oluşturması üzerine turuncu ışık, yalnız GaP  kullanılması halinde ise yeşil ışık üretilmiştir.

LED  diyotlar şu özelliklere sahiptir:

q       Çalışma gerilimi 1,5 – 2,5 V  arasındadır (Katalogunda belirtilir).

q       Çalışma akımı 10 – 50 mA  arasındadır (Katalogunda  belirtilir).

q       Uzun ömürlüdür (ortalama 100.000 saat).

q       Darbeye ve titreşime karşı dayanıklıdır.

q       Kullanılacağı yere göre çubuk şeklinde veya dairesel yapılabilir.

q       Çalışma zamanı çok kısadır (nano saniye).

q       Diğer diyotlara göre doğru yöndeki direnci çok daha küçüktür.

q       LED diyotların gövdeleri tamamen plastikten yapıldığı gibi, ışık çıkan kısmı optik mercek, diğer kısımları ise metal olarak da yapılır.

LED  diyotların sağlamlık kontrolü şöyle yapılır:

Ohmmetre ile yapılan ölçümde bir yönde 300 W civarında diğer yönde 50 KW civarında direnç gösterir. Aynı zamanda (doğru polarma anında) ölçüm sırasında avometrenin pilinden dolayı led ışık yayar.


5.  Foto  Diyot

Işığa duyarlı diyottur. Foto diyotlar devreye ters olarak bağlanır. Anoduna negatif, katoduna pozitif gerilim uygulanır. Aşağıdaki şekilde foto diyotun sembolü ve devreye bağlanması gösterilmektedir.

Foto diyotlar şöyle sıralanabilir:

∆        Germanyum foto diyot.

∆        Simetrik foto diyot.

∆        Schockley (4D) foto diyot.

Aşırı yükselmeyi önlemek için, bir direnç ile koruyucu önlem alınır. Işık şiddeti arttırıldıkça ters yön akımı da artar. Foto diyotun sembolündeki içe dönük oklar, ışık geldiği zaman çalıştığını gösterir. Foto diyotlarda diyota herhangi bir ışık düşmediği zaman diyottan akım geçmez.

Foto diyot ters polarmalı bağlandığından üzerine ışık gelmediği müddetçe çalışmaz.bilindiği gibi ters polarma nedeniyle P – N  birleşme yüzeyinin iki tarafında “+” ve “-“ yükü bulunmayan bir nötr bölge oluşmaktadır.

Birleşme (jonksiyon) alanına ışık geldiğinde, gelen hareket halindeki ışık dalgaları atomik yapıya enerji vererek azınlık sayısında ve akım geçişinde artışa neden olur. Foto diyotlarda ışığı jonksiyon bölgesinde yoğunlaştırmak için içerisinde mercek kullanılmıştır. Bu diyotlarda ışık şiddetindeki artış ters akımdaki artışa neden olur.

Uzaktan kumanda alarm sistemi, sayma devreleri, yangın ihbar sistemleri, aydınlatma sistemleri, elektronik hesap makineleri gibi çeşitli yerlerde kullanılmaktadır.


.6.  Ayarlanabilir  Sığalı  Diyotun Tanımı

Ters polarizasyon altında çalışan bir diyot çeşididir. Ters gerilim altında kapasitesi belirli sınırlar arasında değişen silisyumdan yapılmış diyotlara Ayarlanabilir diyot veya varaktör denir. Ayarlanabilir diyotlar gerek genlik (A.M), gerekse frekans modülasyonlu (F.M) alıcı ve vericilerde varyabil kondansatörün yerine rahatlıkla kullanılabilmektedir. Ayarlanabilir diyotların kapasitesi hiçbir mekanik eleman olmaksızın elektronik olarak değmiştir. Ayarlanabilir diyotlar oldukça küçüktürler. Uçlarına uygulanan gerilim değişirse ayarlanabilir diyotun kapasitesi değişir.




Aşağıdaki şekilde ters polarmalandırılmış ayarlanabilir diyotun kondansatör gibi çalışması görülmektedir. Ters polarma gerilimi arttırıldığında boş bölge genişler. Di elektrik kalınlığının (d) genişlemesiyle kapasite C azalır. Ters polarma gerilimi azaltılırsa boş bölge daralır. Di elektrik kalınlığının daralmasıyla kapasite artar. Gerilim değişimi ile kapasite maksimum/minimum değişim oranı 10/1’e kadar sağlanabilir.

Şekil : 11  Ters  Öngerilimli  Ayarlanabilir  Diyot

Aşağıdaki şekilde ayarlanabilir diyotun sembolü, yapısı ve karakteristik eğrisi verilmiştir.   d  aralığı diyota uygulanan gerilime göre değişir.




Şekil  : 12.  Ayarlanabilir Diyotun Simgesi, Yapısı ve Karakteristik Eğrisi

Ayarlanabilir diyotlar değişken değerli kondansatör yerine kullanılabilmekte ve onlara göre hem ucuz olmakta, hem de daha az yer kaplamaktadırlar. Kaçak akımın çok küçük olması nedeniyle varikap diyot olarak kullanılmaya en uygun diyotlar silikon diyotlardır.

Ayarlanabilir diyotun özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

ü      Koaksiyel cam koruyuculu,mikro jonksiyon varikap  diyot 200 GHz’e kadar görev yapabilmektedir.

ü      Kapasitesi 3-100 pF arasında değişebilmektedir.

ü      0-100 V  arası gerilim altında çalışabilmektedir.

ü      Ayarlanabilir diyota uygulanan gelirim 0 ile 100 V  arasında büyütüldüğünde kapasitesi 10 misli küçülmektedir.

Ayarlanabilir diyotların başlıca kullanım alanları:

Ayarlı devrelerin uzaktan kontrolü, TV ve FM alıcı osilatörlerinde, otomatik frekans kontrolü ve benzeri devrelerde kullanılır. Telekomünikasyonda basit frekans çoğaltıcılarda, frekansın 2-3 kat büyütülmesi gibi kullanım alanları vardır.


7.  Opto  Bağlayıcılar

Opto bağlayıcılar, bir tarafında ışık kaynağı olarak LED, diğer tarafında foto dedektör bulunan entegre devredir. Kullanım amacına uygun olarak entegre içindeki LED’in dalga boyuna en uygun foto dedektör eleman seçilir. Led ve foto dedektör birbirini görecek durumda ve dışarıdan ışık almayacak şekilde yerleştirilmiştir.

Opto bağlayıcılar, elektrikli olarak, alçak gerilimli devreyi yüksek gerilimli devreden veya alçak gerilimli iki devreyi birbirinden izole ettiği için bu ismi almışlardır. Opto bağlayıcıların girişindeki LED alçak gerilimli kontrol devresine bağlanarak enerjilendirilir. İkinci devreyi kontrol edecek olan Opto dedektör LED’in ışığı ile kuplaj edilir.

Opto bağlayıcılar; hassas kontrol devrelerini yüksek gerilim ve akımlı güç devrelerinden izole ederler. Yüksek gerilimli güç devrelerini alçak gerilimli devrelerden ayırmanın getirdiği avantaj, güç devrelerinde meydana gelebilecek arkların ve kaçak akımlardan oluşacak bilgi bozulmalarını, bloklama ile engellemektir. Opto bağlayıcıların ucuz oluşları küçük yer kaplamaları ve kontrol işlemini basitleştirmeleri diğer avantajlarıdır.


8.  Anahtarlama  Diyotları

Küçük boyutlu süratli iletim yapabilen diyotlardır. Yüksek frekanslı devrelerde ve dijital elektronik devrelerinde çok kullanılırlar. Uygulamada en çok kullanılan anahtarlama diyotu IN 4148 diyotudur. Sembolü doğrultmaç diyotunun aynısıdır.

9. Kırmızı Altı  Diyotların (INFRARE DİYOTLAR)

İki yönde öngerilimlendikleri zaman bir ışıma akı hüzmesi yayan yarı iletken galyum arsenik elemanlar kızılötesi diyotlarıdır. Bu diyotların temel yapısı aşağıda olduğu gibidir.




Şekil  : 13. Kızılötesi  Işık Yayan Yarıiletken Diyotların Genel Yapısı

Diyot ileri yönde polarmalandığı zaman N bölgesinden gelen elektronlar, P ve N tipi maddeler arasında bulunan özel tasarımlı yeniden birleşme bölgesindeki P maddesinde bulunan oyuklarla yeniden birleşmektedirler. Yeniden birleşme işlemi anında elemandan foton şeklinde enerji yayılır. Üretilen fotonlar yukarıdaki şekilde olduğu gibi yayım enerjisi olarak eleman yüzeyini terk eder veya malzeme içerisinde emilir.

Bu tür diyotların kullanım alanları olarak veri-iletim sistemleri ve hırsız alarmları sayılabilir.

Kızılötesi diyotların sağlamlık kontrolü şöyle yapılır: Ohmmetre ile yapılan ölçümde bir yönde küçük direnç, diğer yönde yüksek direnç olunmalıdır.


.10.  Schottky  Diyotları

Çok yüksek frekans aralıklarında çalışan bu diyotlar düşük gürültü seviyesine sahiptirler. Son yıllarda alçak gerilimli devrelerde güç kaynağı yapımında doğrultucu olarak da kullanılmaktadırlar.




Yapısında metal – yarıiletken jonksiyon kullanılır. Yarı iletken olarak N tipi silisyum, metal olarak da molibden, platin, krom veya tungsten gibi farklı metaller kullanılır.

Şekil : 14.  Schottky Diyotunun Yapısı.

Schottky diyotları nokta temaslı diyotlara göre daha sağlam yapıdadırlar. İki diyot tipinde de çoğunluk taşıyıcısı elektrondur. N tipi yarı iletken ile metal bir araya geldiğinde N tipi yarı iletkendeki serbest elektronlar anında metale akar ve böylece büyük bir çoğunluk taşıyıcısı akışı oluşur. Enjekte edilen taşıyıcılar metaldeki elektronlara göre çok yüksek kinetik enerjiye sahip olduklarından bunlara sıcak taşıyıcılar da denmektedir.

Metale olan büyük elektron akışı jonksiyon yüzeyine yakın bir yerde taşıyıcıları boşaltılmış bir bölge oluşturur. Metaldeki ek taşıyıcılar iki malzemenin sınırında metal üzerinde negatif bir duvar oluşturur. Netice olarak silisyum malzemedeki elektronlar, metal yüzeyinde taşıyıcısız bir bölgeyle ve negatif bir duvarla karşılaşır.

Schottky diyotu doğru polarmalandığı zaman uygulanan pozitif gerilimin bölgedeki elektronlar üzerindeki çekiminden dolayı negatif engelin gücü azalır. Netice olarak diyot iletimdedir. Schottky diyotları –65 0C’den 150 0C’ye kadar sıcaklık aralığında çalışmaktadırlar.




Aşağıda Schottky diyotunun karakteristik eğrisi görülmektedir.

Şekil .15.  a. Schottky Diyotu, Nokta Temaslı Ve P-N Jonksiyon Diyotlarının Karakteristik Eğrileri.   b. Schottky  Diyotun Sembolü.

Schottky diyotların maksimum anma değerleri 75 A  civarındadır. Bu diyotlarda kayda değer düzeyde azınlık taşıyıcıların görülmemesi çok daha düşük düzeyde bir tıkanma süresine yol açmaktadır. Schottky diyotunun 20 GHz’e yakın frekanslarda bu kadar hızlı olmasının esas nedeni budur. Yukarıda schottky diyotunun sembolü verilmiştir.

Schottky diyotlarının kullanım alanları arasında düşük gerilimli güç kaynakları, radar sistemleri, iletişim cihazlarındaki karıştırıcılar, dedektör devreleri, analog-sayısal dönüştürücüleri ve yüksek frekansta çalışan anahtarlamalı güç kaynaklarını gösterebiliriz.


11.  Sıvı  Kristalli  Görüntü  Birimleri

Sıvı kristalli görüntüleme (LCD) birimlerinin çektiği güç mikrowatt seviyelerindedir. Bundan dolayı kullanım alanı geniştir. Fakat dahili veya harici ışık kaynağına ihtiyaç duyarlar. 0-600C’lik sıcaklık ortamında çalıştırılma şartlarına sahiptirler. Sıvı kristal malzemesi sıvı gibi akar fakat molekül yapısı katılarda bulunan bazı özelliklere sahiptir.




İndiyum oksit iletken yüzeyi saydamdır.gelen ışık buradan geçerek sıvı kristal yapıyı görünür hale getirir.

 

Şekil 16.  Polarmalardırılmamış Haldeki Sıvı Kristalli Görüntü Birimi

LCD’ye 6 ile 20 V  arasında gerilim tatbik edilir. LCD görüntüleme sistemi üzerindeki bir rakam aşağıda görülmektedir. Eğer 3 rakamı isteniyorsa 8, 7, 3, 6 ve 5 numaralı uçlara enerji verilir. Böylece enerji verilen bölgeler buzlanır, diğer alanlar açık kalır.

 

LCD’ler LED’lerden açılma ve kapanma süreleri açısından daha yavaştır. LCD’ler 100-300 ms.  arasında,  LED’ler ise 100 ns’nin altında tepki süresine sahiptirler. LCD birimlerinin ömrü 10.000 saat civarındadır.

kaynak:Diyotlar

 

 

Yorumlar (0)add
Yorum Yazin
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
eksi not | arti not

security image
Lutfen resimdeki guvenlik kodunu girin


busy

 
< Önceki   Sonraki >





Add to Google

EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu




Giriş

Blogum

Syndicate

Online kullanıcılar

Üye Bağlı Değil

Workflows