fizik

ana

lise2

Hareket

Serbest düşme hareketi "yeni"

Yazar fizik

Pazartesi, 06 Ekim 2008

Yerden aynı yükseklikten serbest bırakılan bir kâğıt parçası ile bir tebeşirin aynı anda yere düşmediği görülür. Ancak kâğıt parçası katlanarak bir top şekline getirilir ve tebeşirle aynı yükseklikten aynı anda serbest bırakılırsa, yere hemen hemen aynı anda düşerler.

Kâğıt ve tebeşirin düşme hareketinde havanın etkili olduğu anlaşılıyor. Cismin ağırlığı değiştirilmeden boyutlarının küçültülmesi havanın etkisini azaltmıştır. Bu sebeple ağırlığına göre boyutları küçük olan cisimlerin hava içindeki hareketleri, boşluktaymış gibi kabul edilebilir.

Serbest düşme hareketi; ilk hızsız olarak düşmeye bırakılan cisimlerin yer çekimi etkisiyle yaptıkları harekettir. Şekil 5-1; b'de h yüksekliğinden serbest bırakılan bir cismin yaptığı hareket serbest düşme hareketidir.

Cismin hız denklemi:

V = gt

Yol Denklemi:

Aşağıya doğru olan yön negatif alındığında

Aşağıya doğru olan yön + seçilirse

V = gt

şeklinde kullanılabilir.

Cismin t anında yerden yüksekliğini veren ifade

Burada h cismin serbest bırakıldığı andaki yerden yüksekliğidir. (Şekil 5-2) Zamansız hız denklemi ise V² = 2gh olur.

Dikkat edilecek olursa, serbest bırakılan bir cismin hızı, her 1 saniyede 10 m/s artmaktadır, (Şekil 5-1; b)

Aldığı yol ise;

1 s de 1².5 = 5 m

2 s de 2².5 = 20 m

3 s de 3².5 = 45 m olmaktadır. (Şekil 5-1; d)

Yer çekim ivmesi daima aşağıya doğru ve bulunulan yere göre değişik büyüklüklerdedir. Meselâ; İstanbul için 9,803, Ankara için 9,799, kuzey kutbunda 9,832 büyüklüğündedir. Problem çözümlerinde işlem kolaylığı sağlanması için g = 10 m/s² olarak alınır.