fizik

Devreye uygulanan elektrik enerjisi elektrik alanda depo ediliyorsa o elemana kapasitör (kondansatör) adı verilir. Aralarında dar bir hava aralığı ile ayrılmış paralel iki metal levha bir kapasitör oluşturur. Kondansatörlerin devre sembolleri birbirine paralel iki cizgiden meydana gelmekte olup üzerinde bulunan ok kondansatörün değişken olduğunu bize göstermektedir.

Yukarıdaki şekilde yer alan birinci kondansatörün elektrolitik kondansatör olarak adlandırılır ve pozitif işaretle gösterilen uç mutlaka pozitif gerilimde tutulmalıdır. Genellikle doğru gerilim adı altında çalışan devrelerde kullanılır. Üzerinde ok işareti olan kondansatör değişken anlamına gelip kondansatörün değerini üzerinde belirtilen değere göre istediğiniz oranda değiştirebilirsiniz. Paralel plakalı bir kondansatör bir DC kaynak olan pile bağlandığında kondansatörün plakalarında pilin kutularının işaretine bağlı olarak bir yüklenme meydana gelecektir. Kondansatör uçlarında batarya gerilimine eşit bir potansiyel oluşacaktır. Buna bağlı olarak kodansatörün plakaları arasında bir elektrik alan meydana gelecektir. Kondansatörün plakalarındaki toplanacak olan yük miktarı kondansatörün uclarına uygulanan voltaj ile orantılı olup levhaların alanına ve levhalar arasındaki uzaklığa bağlıdır.

q » V     q = C . V  Orantı katsayısı C ye kondansatörün kapasitesi veya sığası adı verilir. Sığa birimi Michael FARADAY�ın anısına Farad olarak adlandırılmıştır.

1pF = 10^-12 F,     1nF= 10^-9 F,     1mF = 10^-6 F

paralel levhalarar arasına yalıtkan bir madde (dielektrik) yerleştirmekle kondansatörün sığası arttırılabilir. Bu dielektrik, verilen bir gerilim için levhaların daha fazla yük almasını sağlar. Alışılmış kondansatörler kağıt veya mika gibi bir yalıtkan ile birbirinden ayrılan ince iki metal yapraktan yapılır. Bu sandviç küçük bir hacim kaplayacak şekilde rulo şeklinde sarılır ve devreye bağlama kolaylığı sağlanır. Diğer bir kondansatörde plastik yada seramik levhalar üzerine ince metal levhalar kaplanarak yapılır. Özellikle seramik levhaların özdirençleri çok yüksek olduğundan sızıntı dirençleri çok küçük olacağından büyük sığalı kondansatörler elde edilir. Bir diğer önemli kondansatör tipi de elektrolit kondansatörlerdir. Bunlar oksitlenmiş bir metal yaprağın iletken bir hamur veya çözelti içerisine konmasıyla yapılır. İnce oksit zar, metal yaprak ile çözelti arasındaki dielektrik maddeyi oluşturur. Zar son derece ince olduğu için sığa oldukça büyük olur. Burada metal levha pozitif gerilime, elektrolit negatif gerilime bağlanır. Tersi olur ise elektrolit etki, zarı bozar ve kondansatör kullanılamaz hale gelir.   

       q=C.V                     V=               dq= i.dt

       i= i_osinwt                   =

       V=i_o(-coswt)=i_o            V= V_o

       == V=

Bu durumda voltaj akımdan /2 kadar geride (akım gerilimden /2 kadar ileri) dir.

       = X_c []      Kapasitif reaktans

Doğru gerilim uygulandığında kapasite dolana kadar akım geçer. Dolu kondansatörü kısa devre yapacak olursak ters yönde akım geçer.

Yorumlar (0)

Bu icerige ait yorumlari masaustune alabilirsiniz

Yorum Yazin

Adiniz

Email

Baslik

Yorum

eksi not | arti not

Bu yoruma abone ol (Sadece kayitli kullanicilar icin)

Okudum ve kabul ediyorum Yorum gonderim kurallari.

Lutfen resimdeki guvenlik kodunu girin

Yorum Ekleyin