fizik

ana

üniversite

Elektronik

BOBİN

Yazar fizik

Perşembe, 21 Ağustos 2008

Devreye verilen elektriksel güç magnetik alanda depo ediliyorsa, o eleman bir indüktördür (self'tir). İndüktörler aynı desteğin üzerine yan yana sarılmış birçok tel sarımlardan oluşur. Bu şekilde her bir küçük kangal akımın oluşturduğu magnetik akıyı diğer kangallara iletir ve tüm kangallarla birlikte toplam magnetik akıyı büyük tutabilir. Devre çiziminde indüktörler helis biçiminde kangallar olarak gösterilir.

Yüksek frekanslı devrelerde az sarımlı hava göbekli indüktörler, alçak frekans devrelerinde ise demir gibi ferromagnetik maddeden bir çekirdek üzerine yüzlerce sarım sarılmakla yapılır. Değişken indüktörlerde mevcuttur ve bu bobinin çekirdeğini hareket ettirmekle yapılır. İndüktansı karakterize eden büyüklük, indüktans self indüksiyon katsayısıdır ve birimi Henry�dir. Bu ad indüktif etkileri ilk araştıranlardan biri olan Joseph HENRY� nin anısına verilmiştir. 1 mH = 10^-6H, 1mH = 10^-3H

Herhangi bir elektrik devresindeki akıma, bu akımın etrafını saran bölgede oluşan magnetik alan eşlik eder. Değişken bir akımdan doğan magnetik alandaki değişiklikler bobin üzerinde bir self indüksiyon elektromotor kuvveti indükler.

V_L

Orantı katsayısı L ye self-indüksiyon katsayısı (indüktans) denir. İndüktans, indüktörün sarım sayısına, geometrisine ve çevredeki maddelerin magnetik özelliklerine bağlı bir sabittir. İndüklenen e.m.k akımda değişmelere zıt olarak davranır ve akımın ani değişikliklerine engel olmaya çalışır.

i = i_o sinwt, V_L = L

V_L=Li_owCoswt = i_owLCoswt = i_owLSin

Bu durumda akım voltajdan p/2 kadar geridedir. ( Yada Voltaj akımdan p/2 kadar ileridedir.)

X_L= wL (W) indüktif reaktans adı verilir. Yani self alternatif akıma karşı bir direnç gösterir. Doğru akıma karşı bir direnç göstermez. Ancak bütün indüktörler az veya çok bir iç direnç ihtiva ederler.

Bu durumda indüktör doğru gerilimde sadece iç direnci değerinde bir direnç gibi davranır. Alternatif gerilimde ise iç dirençten meydana gelen potansiyel düşmesinden dolayı faz açısı küçülür.