fizik

Deneyin Amacı: Verilen bir triyod lambanın Ia= f(Vg) ve Ia= f(Va) ve Va= f(Vg) eğrilerini çizip bu eğrilerden lambanın iç direncini, eğimini ve yükseltme (amplifikasyon) katsayısını hesaplamak.

Termoiyonik Olay:  Bir metal yüzeyden termal yolla elektron koparılması olayıdır.

Dinamik Karakteristik: Direnç varken elde edilen eğrilere denir.

Statik Karakteristik: Direnç yokken elde edilen eğrilere denir.

Yükseltme Katsayısı:  Sbt bir Ia değişimini meydana Va anot gerilimi değişiminin Vg  girit-anot gerilimi değişimine denir.

h=                          h= SR; ÞBarkhausen Bağıntısı.

Triyod Lambanın Yapısı ve Çalışması:

Triyod lamba katot, anot ve girit adı verilen birbirinden farklı üç elektrodun havası boşaltılmış bir tüp içerisine amaca uygun bir şekilde yerleştirilmesiyle elde edilir. Bu elektrotlar genellikle eş eksenli silindirlerdir. Akım geçirilerek akkor hale gelene kadar ısıtılan tungsten fitil ve fleman ortak eksenini  oluşturur. Dışta anot, katot ile anot arasında girid vardır. Flemandan akım geçirilerek katot ısıtılır. Anot pozitif olacak şekilde anot ile katot arasına bir gerilim uygulanırsa  katotta serbest kalan elektronların girit�in aralıklarından geçerek anoda doğru hızlanır. Grid ile katot arasında istenilen yönde küçük bir gerilim uygulanarak anoda giden elektronların sayısı kolayca azaltılıp çoğaltılabilir. Bu yüzden gride kumanda elektrotu da denilir.

Tritod lamba elektronik devrelerde kullanılırken gridleri katotlarına göre çoğunlukla negatif potansiyelde tutulur. Hemen hiçbir elektron grid tarafından yakalanmaz ve dolayısıyla grid akımı çok  küçük kalır. Bu sebepten çok küçük bir akım ve güç ile anod  devresinde çok büyük bir akım ve güç değişimleri meydana getirebilir veya kontrol edebilir.

Bir triyod için üç büyüklük önemlidir. İç direnç, eğim ve yükseltme katsayısı.

Vg sabit kalmak üzere Va anot gerilimi değişiminin, Ia anot akımı değişimine oranı Ri iç direnci verir:

                               Ri=                Vg = sabit

Deneyin Yapılışı:

1-     Statik karekteristiklerin çizimi,

·        Kitabımızdaki Şekil-2 deki devreyi kurduk.

·        Vg grit potansiyelini ( 0,-1,-2,-3,-4,-5 ) sabit değerlerine karşılık Ia= f(Va) grafiğini çizmek için gerekli ölçüleri alıp bir çizelgede bunları düzenledik ve Ia= f (Va) grafiğini çizdik. Ölçme işlemini 20V aralıklarla 280 V�a kadar yaptık.

·        Va�nın sabit değerine karşılık ( 120, 140 V ) Ia=f(Vg) eğrilerini çizmek için gerekli ölçüleri alıp tekrar bir çizelge hazırladık. Ia=f(Vg) grafiğini çizdik. Bu işlemi Vg�nin (0,-1,-2,-3,-4,-5 ) sabit değerleri için devam ettirdik.

·        Ia�nın sabit değerine karşılık ( 80, 100 mA), Vg�nin (0,-1,-2,-3,-4,-5 ) sabit değerlerine karşılık Vaa=f(Vg) grafiğini çizdik. gerilimlerini ölçtük ve V

2-     Dinamik karekteristiklerin çizimi;

 Deney kitabımızdaki Şekil-2 deki C ve D noktaları arasına 10 Kohm�luk bir direnç bağlayarak dinamik karekterisliği ölçmek için b ve c deki ölçümleri tekrar yaptık.

1-     Statik Karakteristiğin Çizilmesi:

                                                                                                                      Vg= 0 V

Tanq1 =

Vg= -3 V

tanq2=

S=

tan=    

2-     Dinamik Karakteristiğin Çizimi;

Vg=0 v                                                                                      tan=

Vg= -3 V

Cevaplar:

1-     Bir elektrik alan içinde bulunan pozitif birim yüke etkiyen elektriksel kuvvete elektrik alan şiddeti denir.

Potansiyel Fark; Elektrostatik alan içinde bulunan bir yükü bir noktadan başka bir noktaya  götürmek için elektriksel kuvvetlere karşı yapılan işe denir.,

Akım Şiddeti; Bir iletkenin birim kesitinden birim zamanda geçen yük miktarına denir.

2-     Termoiyonik Olay; Bir metal yada yarı iletken maddenin ısıtıldıktan sonra elektron yayınlanması olayına denir.

3-     Triyod Lamba; Anot, katot ve grit denen üç farklı elektrotun havası boşaltılmış bir tüp içerisinde maksada uygun şekilde yerleştirilmesiyle yapılan  bir çeşit lambadır.

4-     Triyod lambanın kullanıldığı yerler;

Sönümsüz elektriksel titreşimlerin elde edilmesinde, yüksek frekanslı elektriksel titreşimlerin elde edilmesinde, telsin telefon ve radyo gibi araçların alıcılarında, detektör ve yükseltici olarak kullanılırlar.