fizik

BASİT MAKİNALAR

Günlük islerimizi kolaylaştırarak,bazen yoldan, çoğu kez kuvvetten kazanç sağlayan kaldıraç, makara,çıkrık,vida gibi aletlere denir. basit makineler

Bu makineler genelde küçük bir kuvvetle,büyük bir yük kaldırılır yada taşır.

KALDIRAÇ

Sabit bir nokta etrafında dönebilen bir çubuğa kaldıraç denir. Üç tip kaldıraç vardır. bunlar;

1)-Çift taraflı kaldıraç: Destek noktası ortada,yük bir tarafta,uygulanan kuvvet diğer taraftadır.

F=Kuvvet P=Yük L1=Kuvvet  

F=Kuvvet P=Yük L1=Kuvvet kolu L2=Yük kolu

kuvvet .kuvvet kolu=Yük.yük kolu

ÖRNEK:

Makas,kerpeten bu türdendir.

2)-Tek taraflı kaldıraç:

Yük ortada,destek bir tarafta,uygulanan kuvvet diğer taraftadır.

 F.L1=P.L2

3)-II.Çeşit Tek Taraflı Kaldıraç

Uygulanan kuvvet ortada,yük bir tarafta, destek noktası diğer taraftadır. örnek:Maşa,Cımbız,Pedal v.b.

MAKARALAR

Sabit bir eksen etrafında dönebilen cisimlerdir.Üç farklı makara türü vardır.

Sabit makara

 Bir yere sabitleştirilmiş makaralardır.Yanlız dönme hareketi yaparlar.

Bu makaralarda kuvvetten ve yoldan kazanç yoktur.Kuvvet yönü ve doğrultusu değiştirerek, iş yapma kolaylığı sağlar.

Kuvvetin yaptığı iş=Yükün yaptığı iş

Hareketli makaralar

Makaranın dönme eksenine bağlanan yükle birlikte hareket eden makaralardır.Bu makaralarda kuvvetten kazanç vardır.Yoldan ise kaybedilir.

PALANGALAR

Sabit ve hareketli makaralardan oluşan makaralar sistemidir.palangalarda kuvvetten kazanç sağlanır.Bu kazanç palangaları oluşturan hareketli makaralardan geçen ip sayısına bağlıdır.

kuvvet=yük:hareketli makaralardaki ip sayısı

ÇIKRIK

F=Uygulanan kuvvet

P=yük

r=İpin sarıldığı silindirin yarıçapı

R=çıkrık kolunun yarı çapı

F.R=P.r

Aynı dönme ekseni üzerinde ve yarı çapları farklı iki silindirden meydana gelir.

DİSLİ VE KAYIŞ

Hareketi ileten,hareketin yönünü ve hızını değiştiren basit makinelerdir.Bu makinelerdeki çarklarda devir sayısıyla yarıçap veya diş sayısı arasında:

(devir sayısı).(diş sayısı)=SABİT

(devir sayısı).(yarıçap)=SABİT

Bağıntısı vardır

n1=1.dişlinin devir sayısıdır

n2=2.dişlinin devir sayısıdır

EGİK DÜZLEM

Yolu uzatıp kuvvetten kazandıran basit makinelerdir.Eğik düzlemde kuvvet eğik düzlemin boyu kadar yol alırken,yük eğik düzlemin yüksekliği kadar yol alır.

F.l=P.h