fizik

Bohr Atom Modeli

            Bohr atom modeline göre, hidrojen atomu elektronu –e yüklü oluıp, pozitif yüklü ve yükü +Ze olan bir çekirdek çevresinde r yarıçaplı çember üzerinde dolanır. Hidrojen atomu çekirdeğine proton denir (H. KÖROĞLU, 1968): Z çekirdeğin atom numarasıdır. Çember üzerinde hareket eden herhangi bir kütleye etkiyen merkezi ivme v²/r dir. Burada v yörünge hızıdır. Buradan;

                                                                                              (1)

mV²r = Ze²                                                                                                           (2)

yörünge büyüklüğünü ve hızını veren ifade bulunur (T.L. SWIHART, 1970). Elektronun üzerinde hareket ettiği yörüngeler

rmV =  (n = 1,2,3,…)                                                                                (3)

eşitliğine uygun olarak düzenlenir. Buna göre elektronun yörünge üzerindeki açısal momenti h/2p nin tam katlarından birine eşittir. Elektronun bu varsayıma dayanan toplam enerjisi

E_n =                                                                                                 (4)

dır. Burada; e = 4,802.10^-10 esb dir. Bohr’un bundan sonraki varsayımı şudur: Elektronun yörünge enerjileri Planck’ın ışınım enerji düzeylerine karşılık olmalıdır. Elektron n₂ enerji düzeyinden n₁ alt yörüngesine düşerse yitirdiği enerjiye karşılık bir miktar üretir v salar (A. KIZILIRMAK, 1970). Atomun bu durumda saldığı ışınım enerjisi hu kuantumuna eşit olmalı ve böyle ışınım frekansı

u =                                                                                      (5)

dır. n₁’den daha büyük n₂ değerlerine geçiş serisi, sonsuz sayıda çizgi temsil eder. n₁ = 1 serisine “Lyman serisi” denir. n₁ = 1, n₂ = 2,3,4,… geçişlerine ilişkin çizgiler, L_a, L_b, L_g .. vs şeklinde gösterilir. L_a hidrojen tayfının en kuvvetli çizgisidir. n₁ = 2, n₂ = 3,4,5,… hidrojen serisine “Balmer serisi” denir. Bu bölge spektrumun görünen bölgesidir. Balmer serisindeki çizgiler ise H_a, H_b, H_g .. şeklinde gösterilir. n₁ = 3, n₂ = 4,5,6 serisi “Paschen serisi”, n₁ = 4 n₂ = 5,6,7 srisi “Brackett serisi”, n₁ = 5, n₂ = 6,7,8 serisi “Pfund serisi” olarak adlandırılır (T.L.SWIHART, 1970). Bunlar hidrojen spektrumundaki çizgi serileridir. Balmer soğurma ve salma çizgileri 3600  ile 6600  arasına dağılmıştır. Balmer serisinin soğurma ve salma çizgileri yıldızların tayflarında sık sık görüldüğü için tayf sınıflamasında önemlidir (A. KIZILIRMAK, 1970).